HomeContact
ProfessionalsJongeren

Niet-aangeboren hersenletsel (NAH)

Niet-aangeboren hersenletsel (NAH) is schade aan de hersenen, die na de geboorte is ontstaan.

Hoe ontstaat het?

Hersenletsel kan op verschillende manieren ontstaan. Bijvoorbeeld door een ongeluk, een val of een klap op het hoofd.

Maar het kan ook veroorzaakt worden door bijvoorbeeld een beroerte, een infectie, drank- of drugsgebruik, zuurstofgebrek, een hersentumor of een ziekte.

Ziektes die NAH kunnen veroorzaken zijn: de ziekte van Parkinson, Alzheimer, Creutzfeld-Jacob, Huntington of multiple-sclerose.

Gevolgen

De gevolgen van niet-aangeboren hersenletsel verschillen van persoon tot persoon. Het hangt ervan af welk deel van de hersenen beschadigd is.

Het kan zijn dat iemand een blijvende lichamelijke handicap heeft, maar ook dat hij of zij mentaal minder aankan of dingen opnieuw moet leren.

Lichamelijk

Voorbeelden van lichamelijke gevolgen van hersenletsel zijn:

  • Verlamming of verlies van spierkracht
  • Verlies van (een deel van het) gezichtsvermogen
  • Incontinentie
  • Epilepsie
  • Moeite met eten, drinken en slikken
  • Extreme vermoeidheid

Geestelijk

De gevolgen voor het denken zijn vaak minder opvallend, maar hebben wel grote gevolgen voor het dagelijks leven. Bijvoorbeeld:

  • Problemen met aandacht en concentratie, langzamer denken
  • Overgevoeligheid voor licht of geluid
  • Geheugenproblemen
  • Problemen met het uitvoeren van alledaagse handelingen
  • Problemen met plannen en doelen stellen
  • Constante vermoeidheid

Gedrag

Het kan ook zijn dat iemands gedrag verandert.

  • Emotionele reacties en stemmingswisselingen: de nieuwe situatie kan heftige emoties opwekken, die leiden tot huilen, boos worden of soms overdreven vrolijkheid. Soms gaat dit samen met snelle wisselingen van humeur.
  • Daarbij kan komen dat iemand met hersenletsel minder controle heeft over zijn gedrag. Diegene kan zijn emoties bijvoorbeeld minder goed beheersen. Of vertoont impulsief, ongeduldig, rusteloos, prikkelbaar of agressief gedrag.
  • Overmoedig gedrag: iemand is zich niet bewust van zijn beperking en wil zichzelf daardoor nog wel eens overschatten.
  • Weinig initiatief: iemand heeft minder vertrouwen in zijn eigen kunnen. Diegene trekt zich terug en onderneemt weinig dingen.

Taal

NAH kan ook zorgen voor problemen met taal en spreken. Iemand heeft bijvoorbeeld moeite met zinnen vormen of woorden vinden. Als de spieren rond de mond verlamd zijn, kan het moeilijk zijn om woorden uit te spreken.

Revalidatie

Revalideren is leren omgaan met de beperkingen die zijn ontstaan door het hersenletsel.

Door veel te oefenen kunnen beschadigde functies weer terugkomen. Soms lukt het om hiermee een verlamming te overwinnen. Op dezelfde manier kunt u bijvoorbeeld uw geheugen trainen of uw concentratie met oefeningen verbeteren.

Revalideren doet u meestal via het revalidatiecentrum.

Omgaan met NAH

Andere beperkingen zijn blijvend. Revalideren is dus ook: ermee leren leven.

Uw leven is veranderd, maar het kan lastig zijn om dat te accepteren. Psychologische hulp kan u helpen het gebeurde te verwerken. Vaak is die ook beschikbaar via het revalidatiecentrum.

Het kan lastig zijn om het gewone dagelijkse leven weer op te pakken. Er zijn organisaties die mensen met NAH daarin kunnen ondersteunen en begeleiden.

Soms zijn er praktische aanpassingen en hulpmiddelen nodig. Een ergotherapeut kan u hierin adviseren.

Werken

Als u hersenletsel heeft opgelopen, is het niet eenvoudig om daarna weer 'gewoon' aan het werk te gaan. U kunt samen met uw werkgever kijken of u aanpassingen kunt doen aan uw werkplek.

Er zijn organisaties die zijn gespecialiseerd in het begeleiden van mensen met NAH, ook als het gaat om het organiseren van passend werk.

Meer informatie, links en tips kunt u vinden op werkenmethersenletsel.nl.

Woningaanpassingen

Het kan zijn dat u door uw beperking woningaanpassingen nodig heeft.

Voor tips hoe u zelf of met hulp van anderen uw huis aanpast, kunt u kijken onder Woningaanpassingen. U kunt ook woningaanpassingen aanvragen bij de gemeente, via de Wmo.

Informatie en individueel advies

Heeft u vragen of behoefte aan een persoonlijk advies? Bij het regionaal advies- en informatiepunt kunt u ze stellen. Zowel mensen met NAH als familieleden en professionals kunnen er terecht.

U kunt ook een individueel advies aanvragen. Over diagnose en behandeling, maar ook over wonen, begeleiding en werk. Dit advies wordt verstrekt door het Hersenletselteam: een team experts uit verschillende richtingen, waaronder revalidatieartsen, neuropsychologen, psychiaters en maatschappelijk werkers.

U vraag het advies telefonisch of per e-mail aan. Er zijn geen kosten aan verbonden. Voor het informatiepunt bij u in de buurt kunt u kijken op hersenletselteams.nl.

Taalproblemen

Een logopedist kan helpen bij problemen met taal en spraak. Logopedie richt zich op alle problemen op het gebied van stem, spraak, taal, gehoor en slikken.

Mensen met een taalstoornis kunnen gespecialiseerde hulp krijgen in een van de regionale Afasiecentra.

Patiëntenvereniging

Met uw vragen kunt u terecht bij een huisarts of informatiepunt bij u in de buurt. U kunt ook informatie inwinnen en mensen ontmoeten via een patiëntenvereniging. Bij welke vereniging u terecht kunt, hangt af van de oorzaak van het hersenletsel.

U kunt eens kijken op de website van de Hersenstichting voor een overzicht van patiëntenverenigingen.

Geef uw mening over deze informatie

Help ons deze website beter te maken

Heeft u opmerkingen over deze informatie? Laat dan hier uw mening achter.

Let op: in dit formulier kunt u alleen opmerkingen plaatsen over de website. Heeft u een vraag over uw persoonlijke situatie of zoekt u hulp? Neem contact op met uw gemeente.

De gegevens van dit formulier worden verstuurd naar websiteleverancier Elkander. De gemeente kan de gegevens inzien. Elkander of de gemeente kan contact met u opnemen over uw bericht, maar is hiertoe niet verplicht.

Reageert u op een pagina met organisatiegegevens, dan wordt uw bericht ook doorgestuurd naar deze organisatie.

Velden met een * zijn verplicht.

Hoe zou u de bruikbaarheid van de informatie beoordelen? *

Heeft u de informatie gevonden die u zoekt? *

Selecteer een of meer van de onderstaande opties

Mag de webbeheerder contact met u opnemen over uw beoordeling?

De webbeheerder kan alleen contact met u opnemen, als u uw gegevens invult